Το παρόν κείμενο είναι μια πρόταση -μια απόπειρα κοινής βάσης- προς συζήτηση για την δημιουργία ενός δικτύου ανταλλαγών προϊόντων και υπηρεσιών. Δημιουργήθηκε στην πορεία αναζήτησης του θέματος καθώς θέλαμε να προετοιμαστούμε για την ευρύτερη συζήτηση. Θεωρούμε ότι είναι σημαντικό να υπάρχει μια πρώτη «μαγιά» προτάσεων και για αυτό την παραθέτουμε.
Σκοπός
Να δημιουργήσουμε δυνατότητες για ένα διαφορετικό τρόπο ζωής και τύπο σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων.
Να αποκτήσουμε ολοένα και μεγαλύτερο βαθμό αυτάρκειας (ατομικής και κοινωνικής) και να δημιουργήσουμε μια ηθική και ισότιμη κοινωνία και οικονομία:
- Εφαρμόζοντας ένα τρόπο ανταλλαγής προϊόντων και υπηρεσιών βασισμένο στην αλληλεγγύη, την δικαιοσύνη και την ισότητα. Ένα τρόπο που θα αντισταθεί στα καταναλωτικά πρότυπα, τον ανταγωνισμό, την συσσώρευση και την κερδοσκοπία.
- Με ανταλλαγές που να γίνονται από τον άνθρωπο για τον άνθρωπο χωρίς κανένα κερδοσκόπο μεσάζοντα.
- Εισάγοντας και εφαρμόζοντας οριζόντιες πρακτικές όπως η αυτοοργάνωση και η άμεση δημοκρατία. Προωθώντας την συλλογική δράση.
- Καταπολεμώντας την μοναξιά και τον ατομικισμό, οργανώνοντας εκτός των άλλων συναντήσεις, εκδηλώσεις κ.ά. στη βάση της επικοινωνίας και της αλληλο-μόρφωσης.
- Ενισχύοντας την περιβαλλοντική ευαισθησία και το σεβασμό προς τη φύση. Στοχεύοντας στην ριζοσπαστική οικολογία και όχι στο νέο εμπόρευμα, τον «πράσινο καπιταλισμό».
- Αποδοκιμάζοντας, καταδικάζοντας και αποκλείοντας ρατσιστικές, φασιστικές και σεξιστικές συμπεριφορές και πρακτικές κομματικής προπαγάνδας.
- Εξασφαλίζοντας και βοηθώντας την επιβίωση και την αξιοπρέπεια επισφαλών κοινωνικών ομάδων και ατόμων, από τη μια μεριά με κοινωνικό έργο και παροχή βασικών αναγκαίων αγαθών και από την άλλη με ενδυνάμωση των ικανοτήτων τους: επιμορφωτικά σεμινάρια, συλλογική δουλειά. (Άλλωστε όταν αφαιρέσουμε την εκμετάλλευση από την εργασία, τότε θα υπάρχουν περισσότερα για όλους μας).
- Με προσπάθειες σύνδεσης με άλλες συλλογικότητες παρόμοιων αξιών και πρακτικών με στόχο την αλληλοβοήθεια και την αλληλοϋποστήριξη.
Εύρος προϊόντων
Στο δίκτυο θα ανταλλάσσονται και προϊόντα (φυσικά, υλικά/τεχνητά, μεταποιημένα, μεταχειρισμένα, κ.ο.κ) και υπηρεσίες που παράγονται/δημιουργούνται από τα μέλη του, καθώς δεν μπορούμε να επιβιώσουμε ούτε χωρίς το ένα ούτε χωρίς το άλλο.
Τρόπος ανταλλαγής
Ο τρόπος ανταλλαγής προϊόντων και υπηρεσιών που θεωρούμε ότι κατ’ αρχήν μπορεί να πραγματώσει καλύτερα τους σκοπούς του δικτύου και να αποτελέσει την απλούστερη, σταθερότερη και ασφαλέστερη βάση πάνω στην οποία θα ξεκινήσει να λειτουργεί το δίκτυο είναι αυτός της Δι-υποκειμενικής συνεννόησης και των ανοιχτών ανταλλακτικών παζαριών.
Οι λόγοι είναι οι εξής:
Α) Δι-υποκειμενικά σημαίνει: ανταλλάσσουμε με άνθρωπο και με το έργο του και όχι με νόμισμα, ώρα, κουπόνι.
Β) Ανταλλάσσοντας «έργα» (που μπορεί να είναι προϊόντα ή υπηρεσίες) μένουμε μακριά από τις τεχνητές μορφές αποτίμησης που μας έχει επιβάλλει η αγορά (είτε τύπου ευρώ είτε εργατο-ώρας) και ερχόμαστε πιο κοντά στη δημιουργία ενός διαφορετικού τύπου οικονομίας και σκέψης.
Γ) Λόγω αμφίδρομης ανταλλαγής δημιουργούμε βαθύτερες και πιο ανθρώπινες κοινωνικές σχέσεις. Δημιουργούμε σχέσεις αμφίδρομης ενέργειας και δράσης. Σχέσεις αμφίδρομης εμπιστοσύνης. Δεν μένουμε απλά στην τυπικότητα της σχέσης παραγωγού/προμηθευτή-καταναλωτή, ενεργητικότητας-παθητικότητας.
Δ) Παίρνουμε οι ίδιοι την ευθύνη της ανταλλαγής και της συμφωνίας. Εμείς με την κοινή και φυσική λογική μας και με έναν άνθρωπο απέναντί μας ορίζουμε το δίκαιο και το ηθικό και όχι κάποιος εξωτερικός παράγοντας (μια συντονιστική ομάδα, μια γενική συνέλευση, ένας τιμοκατάλογος, ένας πρόεδρος, ένας αντιπρόσωπος, ένα κόμμα, μια κυβέρνηση ή μια πολυεθνική). Ελαχιστοποιούμε την γραφειοκρατία, τον ετεροκαθορισμό και την ανάγκη πολλαπλών μηχανισμών ελέγχου του δικτύου.
Ε) Χωρίς σταθερές «τιμές» ανταλλαγών επιτρέπουμε στην αλληλεγγύη μας και τη γενναιοδωρία μας να παραμένει ανοιχτή και ευέλικτη.
ΣΤ) Διασφαλίζεται η ισοτιμία και η ισομέρεια των δυνατοτήτων των μελών που συμμετέχουν στο δίκτυο. Εξασφαλίζεται ότι όλοι θα πρέπει αναγκαστικά να ανταλλάσσουν και με αυτόν τον τρόπο καθίσταται δύσκολη η συσσώρευση δύναμης.
Ζ) Η ανθρώπινη δύναμη θα κινείται και θα βελτιώνεται συνεχώς. Δεν θα έχουμε τα συνήθη προβλήματα (τοκισμός, υποτίμηση, υπερτίμηση, συσσώρευση κτλ) που προκύπτουν από την κίνηση του χρήματος.
Η) Οι υπηρεσίες και τα προϊόντα θα μπορούν να προσφέρονται επίσης στο δίκτυο χωρίς ανταλλαγή, εθελοντικά. Θα υπάρχει φροντίδα για να αναδιανέμονται δίκαια, ενισχύοντας τις ασθενέστερες κοινωνικά ομάδες.
Η συμμετοχή όσο το δυνατόν περισσότερων ατόμων στο δίκτυο πιστεύουμε ότι θα εξασφαλίσει ένα ικανοποιητικό εύρος ανταλλαγών.
Στο προτεινόμενο δίκτυο κάποιος θα μπορεί να προσφέρει προς ανταλλαγή, να ζητά (να ανταλλάξει) και να προσφέρει εθελοντικά. Η μορφή που μπορεί να έχει η λίστα των μελών του δικτύου, που καλό θα ήταν να διατηρείται τόσο σε ηλεκτρονική όσο και σε έντυπη μορφή για λόγους ασφαλείας, βρίσκεται παρακάτω. Με αυτή η μορφή μπορώ να ανταλλάσσω –πέρα από το άτομο με άτομο- και μέσω «τριγώνου». Για παράδειγμα αν θέλω να μάθω Γαλλικά και παράγω αγροτικά προϊόντα μπορώ να επικοινωνήσω πχ. με την Μαρία (η οποία ζητάει τεχνικό) και με τον Κωστή (ο οποίος ζητά αγροτικά προϊόντα και προσφέρει τεχνικές εργασίες). Συναντιόμαστε και συμφωνούμε να δίνω τα προϊόντα μου στον Κωστή, αυτός να βοηθήσει τη Μαρία και εγώ να κάνω μαθήματα Γαλλικών με τη Μαρία. Επίσης από την παρακάτω λίστα φαίνεται ότι κάποιος δεν χρειάζεται αναγκαστικά να ζητάει κάτι συγκεκριμένο, ούτε σημαίνει ότι ζητάει μόνο αυτά τα οποία αναφέρει στη λίστα. Μπορούμε να επικοινωνήσουμε μαζί του/της και να δούμε!
(Παράδειγμα λίστας που μπορεί να φτιαχτεί) -δεν εμφανίζεται.. (πρόβλημα(!) δείτε εδώ: http://diktyodaep.wordpress.com/)
Οργάνωση και δομή του ανταλλακτικού δικτύου
Προτείνουμε κυρίαρχο όργανο αποφάσεων να είναι η Γενική Συνέλευση (Γ.Σ) των ενεργών μελών του δικτύου. Όλες οι αποφάσεις λαμβάνονται από αυτή.
Οι αποφάσεις αυτές μπορούν να εκτελεστούν άμεσα από τα μέλη. Αν αυτό δεν είναι δυνατό, τότε η Συντονιστική ομάδα θα αναλάβει τον συντονισμό/προγραμματισμό (και όχι αναγκαστικά την εκτέλεση) των αποφάσεων αυτών. Η Γενική συνέλευση θα συνεδριάζει σε τακτά και προγραμματισμένα χρονικά διαστήματα (π.χ. την πρώτη Κυριακή κάθε μήνα) για να διασφαλίσει τη διαθεσιμότητα των ενεργών μελών της. Επίσης θα μπορεί να συνεδριάζει και εκτάκτως ανάλογα με τις ανάγκες του δικτύου.
Μόνο η Γενική Συνέλευση των εκάστοτε ενεργών μελών έχει δικαίωμα αλλαγών στις αρχές και τους στόχους του δικτύου.
Από την Γενική Συνέλευση προτείνουμε να διαμορφωθεί η έννοια του ενεργού μέλους το οποίο θα πρέπει να έχει πλήρη δικαιώματα και υποχρεώσεις ώστε να διασφαλίζονται οι λειτουργικές ανάγκες του δικτύου.
Η Συντονιστική ομάδα που έχει τις ευθύνες του συντονισμού, του προγραμματισμού και της διαχείρισης προβλημάτων, θα αποτελείται από ενεργά μέλη τα οποία θα ορίζονται με βάση την εκφρασμένη διαθεσιμότητά τους και αν αυτό δεν είναι αρκετό, μέσω κλήρωσης. Τα μέλη αυτά θα έχουν τρίμηνη θητεία. Κατά τη διάρκεια της θητείας τους, θα οργανώνουν και θα συντονίζουν τις αποφάσεις της γενικής συνέλευσης και θα διαχειρίζονται τυχόν προβλήματα του δικτύου. Ο αριθμός των μελών της επιτροπής θα οριστεί από τη γενική συνέλευση. Όλα τα ενεργά μέλη ανεξαιρέτως θα συμμετέχουν στην κλήρωση/πρόσκληση για την συμμετοχή στην επιτροπή, εκτός εκείνων που διατελούν την τρέχουσα θητεία και εκείνα που συμμετείχαν στην αμέσως προηγούμενη. Η ανάθεση των μελών της συντονιστικής ομάδας θα γίνεται κάθε εξάμηνο και θα ορίζει τα μέλη και των δύο επόμενων συντονιστικών ομάδων. Όλα τα μέλη της επιτροπής είναι ανακλητά από την γενική συνέλευση και μόνο σε αυτή λογοδοτούν και κάνουν τον απολογισμό της θητείας τους. Για την καλύτερη λειτουργία της συντονιστικής ομάδας κατά την διάρκεια της ανάληψης των καθηκόντων της νέας επιτροπής, το λιγότερο δύο μέλη της προηγούμενης θα αναλαμβάνουν να βοηθήσουν και να επεξηγήσουν στα μέλη της νέας τα καθήκοντά τους, απαραίτητα για ένα ελάχιστο χρονικό διάστημα που θα οριστεί από τη Γ.Σ.
- . -
- Στα χωριά μαζεύονταν να βοηθήσουν αυτόν που ήθελε να φτιάξει σπίτι. Ας μαζευτούμε να αλληλοβοηθηθούμε ξανα-φτιάχνοντας τις κοινωνίες μας.
- Φτωχός δεν είναι όποιος δεν έχει χρήματα, αλλά όποιος δεν έχει να προσφέρει κάτι
(Για επικοινωνία: tsouknida.rethimno@gmail.com)